Έλεγχος ωοθηκών

Για την εξέταση της κατάστασης των ωοθηκών αναλύονται ορισμένες ορμόνες του αναπαραγωγικού συστήματος όπως επίσης και η κλινική εικόνα της γυναίκας.

Φυσιολογικές τιμές ορμονών 2ης – 3ης ημέρας του κύκλου:
FSH → 3 – 10 IU/ml
E2 → 25 – 50 pg/ml
AMH → 0.5 – 2.1 ng/ml

Την 2η – 3η ημέρα γίνεται επίσης ενδοκολπικό υπερηχογράφημα για την καταμέτρηση των πρωτογενών ωοθυλακίων (καταβολών ωοθυλακίων), τα οποία πρέπει φυσιολογικά να είναι μεγέθους 2 – 8 mm και να υπάρχουν 6 – 8 σε κάθε ωοθήκη.

FSH (Follicular stimulating hormone)

Τιμή της FSH κατά τη 2η – 3η ημέρα της εμμήνου ρύσεως πάνω από 10 IU/ml θεωρείται ενδεικτική ελάττωσης της λειτουργικότητας των ωοθηκών.
Η τιμή της FSH μεταξύ 10 – 20 IU/ml θεωρείται υψηλή. Η ποιότητα των ωαρίων, εάν αυτά παραχθούν, δεν είναι η καλύτερη. Εάν η ανταπόκριση των ωοθηκών, στην προσπάθεια διέγερσής τους, είναι πτωχή, η φαρμακευτική προσπάθεια ελάττωσης της τιμής της FSH είναι δυνατόν να βελτιώσει την ποιότητα και των αριθμό των ωαρίων.
Τιμή της FSH μεγαλύτερη από 20 IU/ml θεωρείται πολύ υψηλή και προσπάθεια διέγερσης των ωοθηκών είναι δυνατόν να μην έχει αποτέλεσμα χωρίς προηγούμενη φαρμακευτική αγωγή για την ελάττωση της.
Στις γυναίκες με αυξημένη τιμή FSH, παρόλη τη χορήγηση ακόμη και μεγάλων δόσεων γοναδοτροπινών για τη διέγερση των ωοθηκών τους, αναπτύσσεται μόνο ένα από τα ωοθυλάκια, το οποίο θα μεγάλωνε και μόνο του, χωρίς φαρμακευτική αγωγή και που, συνήθως, δεν είναι ποιοτικά και το καλύτερο.
Σήμερα, σημαντικός αριθμός γυναικών με αυξημένη FSH, είναι δυνατόν να βοηθηθούν φαρμακευτικά, σε ποσοστό που φτάνει μέχρι και το 70% όπως έδειξαν έρευνες που έγιναν από το κέντρο μας αλλά και μεγάλα κέντρα του εξωτερικού [1, 2, 3].

Εστραδιόλη (Ε2)

Η αυξημένη τιμή της Ε2 την 2η – 3η ημέρα της εμμήνου ρύσεως, είναι δυνατόν να οφείλεται σε κυστικό ωοθυλάκιο που αναπτύσσεται τις τελευταίες ημέρες του προηγούμενου κύκλου και παρατηρείται συνήθως σε γυναίκες με αυξημένη FSH. Για το λόγο αυτό, την ίδια ημέρα (2η -3η), μαζί με την μέτρηση της FSH, γίνεται και ενδοκολπικό υπερηχογράφημα για τον έλεγχο των ωοθηκών (για πρωτογενή ωοθυλάκια) και του ενδομητρίου, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η τιμή της ορμόνης είναι πραγματική και όχι πλασματική.

AMH (Anti – Müllerian Hormone)

Η αντιμυλλέριος ορμόνη (AMH) παράγεται από τα πρωτογενή ωοθυλάκια που περιέχουν καλής ποιότητας ωάρια. Είναι δείκτης των αποθεμάτων των ωοθηκών σε ωάρια. Οι τιμές της AMH πρέπει να είναι μεγαλύτερες από 0.5 ng/ml σε γυναίκες 41 ετών και μεγαλύτερες από 2.1 ng/ml σε γυναίκες 33 ετων. Η μέτρηση της τιμής της AMH μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου.

Ενδοκολπικό Υπερηχογράφημα Ωοθηκών 2ης – 3ης ημέρας.

Όπως προαναφέρθηκε, το ενδοκολπικό υπερηχογράφημα μαζί με τη μέτρηση των τιμών της FSH και E2, θεωρείται βασική εξέταση, γιατί γίνεται δυνατόν να καταμετρηθούν τα πρωτογενή ωοθυλάκια με διάμετρο 2 – 8 mm τα οποία και σχετίζονται άμεσα με την ανταπόκριση των ωοθηκών στην ορμονική διέγερση. Πρέπει να υπάρχουν 6 – 8 πρωτογενή ωοθυλάκια σε κάθε ωοθήκη, αριθμός ο οποίος μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία της γυναίκας. Με το ενδοκολπικό υπερηχογράφημα, ελέγχεται επίσης και το μέγεθος των ωοθηκών που φυσιολογικά η κάθε ωοθήκη πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 5 – 6 κ. ε.
Ακόμη, όμως, και όταν οι παραπάνω έλεγχοι είναι φυσιολογικοί, είναι δυνατόν η ανταπόκριση των ωοθηκών στην ορμονική διέγερση να μην είναι ικανοποιητική, γεγονός που μπορεί να διαπιστωθεί και από το ιστορικό της γυναίκας, αν δηλαδή υπάρχει προηγούμενη πτωχή ανταπόκριση σε ορμονική διέγερση των ωοθηκών. Στην περίπτωση αυτή, συνιστώνται άλλες μέθοδοι θεραπείας.

  1. Gleicher N, Barad DH. (2011). Dehydroepiandrosterone (DHEA) supplementation in diminished ovarian reserve (DOR). Reprod Biol Endocrinol. 9: 67.
  2. Mamas L, Mamas E. (2009). Premature ovarian failure and dehydroepiandrosterone. 91(2): 644-6.
  3. Mamas L, Mamas E (2009). Dehydroepiandrosterone supplementation in assisted reproduction: rationale and results. 21(4):306-308

Neogenesis

  • Κηφισίας 3, Μαρούσι, 15123, Αθήνα

  • +30 210 6828150-2

  • +30 210 6836090

  • ivf@neogenesis.gr