Οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι μία πολύ συνηθισμένη διαταραχή των ωοθηκών όπου αυτές εμφανίζονται λίγο μεγαλύτερες από τις φυσιολογικές, έχουν πολλά μικρά κυστίδια τα οποία δεν είναι τίποτα άλλο από φυσιολογικά ωοθυλάκια που αντί να ωριμάζουν ένα – ένα κάθε μήνα κάνοντας ωοθυλακιορρηξία, ωριμάζουν όλα μαζί χωρίς να γίνεται ωοθυλακιορρηξία αυξάνοντας έτσι το μέγεθος των ωοθηκών.

Η πλέον συνηθισμένη διαταραχή είναι η ανωμαλία στον κύκλο, αλλά και η αραιομηνόρροια ή και απουσία εμμήνου ρήσεως, απουσία ωοθυλακιορρηξίας, αύξηση βάρους, ακμή, αρκετή ή υπερβολική τριχοφυΐα στο πρόσωπο και υπογονιμότητα. Οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες έχουν αυξημένη πιθανότητα καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη τύπου 2 ή ακόμη και κακοήθεια του ενδομητρίου, ιδιαίτερα αν δεν γίνει προσπάθεια θεραπείας των πολυκυστικών ωοθηκών.

Ωστόσο, οι περισσότερες γυναίκες δεν γνωρίζουν ότι έχουν πολυκυστικές ωοθήκες. Λιγότερο από το 25% των γυναικών με την πάθηση αυτή έχουν διαγνωσθεί. Οι περισσότερες το ανακαλύπτουν όταν αντιμετωπίζουν ήδη πρόβλημα υπογονιμότητας και αναζητούν βοήθεια για να αποκτήσουν παιδί. Εάν υπάρχει η υποψία πολυκυστικών ωοθηκών, πρέπει πρώτα να γίνει η σωστή διάγνωση με την εκτίμηση των συμπτωμάτων, το ιατρικό ιστορικό της ασθενούς με τον καθορισμό των ορμονικών επιπέδων στο αίμα, κυρίως της ωχρινοτρόπου (LH, luteinizing hormone), της θυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH, follicle stimulating hormone), της τεστοστερόνης, της DHEAS (dehydroepiandrosterone sulfate),της SHBG και της ινσουλίνης. Ακολουθεί ένα υπερηχογράφημα, συνήθως κολπικό, που αποτελεί βασική εξέταση για την διάγνωση και τον έλεγχο των ωοθηκών.

Παρόλο που δεν υπάρχει ακόμη θεραπεία, οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν. Υπάρχουν αρκετές επιλογές αντιμετώπισης οι οποίες μπορεί να εξαλείψουν ή να περιορίσουν τα συμπτώματα, όπως την υπογονιμότητα, ακμή, υπερτρίχωση και τις διαταραχές του κύκλου. Ιδιαίτερα στην περίπτωση της υπογονιμότητας, η χρήση φαρμάκων για την πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας βοηθάει αρκετά, όπως επίσης και ο έλεγχος ασυνήθιστης παραγωγής ινσουλίνης και μεταβολισμού των σακχάρων. Η χρήση αντιδιαβητικών φαρμάκων μόνο όπως της Μετφορμίνης , ή σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα υπογονιμότητας, όπως κιτρικής κλομιφαίνης, ή γοναδοτροπινών, συνήθως αποκαθιστούν την ωοθυλακιορρηξία και διατηρούν ένα κανονικό εμμηνορρυσιακό κύκλο, επιτρέποντας έτσι σε πολλές γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες να κυοφορήσουν.

Το κλειδί για την επιτυχημένη αντιμετώπιση των πολυκυστικών ωοθηκών είναι η γνώση. Με την πάροδο του χρόνου και την ολοκλήρωση ερευνών που βρίσκονται σε εξέλιξη είναι δυνατόν οι πολυκυστικές ωοθήκες να ελέγχονται καλύτερα και ίσως να θεραπεύονται.